काठमाडौँ विश्वविद्यालयमा स्नातकोेत्तर तहमा आदिवासी विषयको अध्यापन हुने 

Admin
Admin२१ वैशाख २०८०, बिहिवार
काठमाडौँ विश्वविद्यालयमा स्नातकोेत्तर तहमा आदिवासी विषयको अध्यापन हुने 

काठमाडौ विश्वविद्यालयले आदिवासी विषयको स्नातकोत्तर तहको पढाइ सुरु गर्ने भएको छ । विश्वविद्यालयको स्कूल अफ एजुकेशनले  बुधबार एक कार्यक्रम आयोजना गरेर आदिवासी शिक्षा र विकास बिषयको स्नातकोत्तर कार्यक्रमको घोषणा गरेको हो । 

विश्व विद्यालयका डिन प्रा.डा.बालचन्द्र लुइँटेलले नेपालका आदिवासी जनजातिको प्रथा, परम्परा तथा ज्ञानका विषयमा अध्ययन गर्ने र स्वावलम्बी जनशक्ति निर्माण गर्नका लागि विश्वविद्यालयले यो बिषय सुरु गरेको बताउनु भयो । 

पश्चिमा ज्ञानमा आधारित अध्ययन र अध्यापन प्रणालीको विकल्पमा हेरिएको  आदिवासी विषयको स्नात्तोकोत्तर तहको यो कार्यक्रमले देशको मौलिक ज्ञान, अभ्यासलाई अनुसन्धान र अध्ययनको मूल बिषय बनाउने छ । 

आदिवासीको परम्परागत जीवनशैली, जलवायु परिवर्तन, राजनीतक परिस्थितसमेतका तीन बिषय भने ऐच्छिक अध्ययनका रुपमा छुट्याइएको छ  । सैद्धान्तिक र व्यबहारिक  अभ्यासलाई जोड दिइएको यो तहको अध्ययन गर्नका लागि कुनै पनि विषयमा  स्नात्तोकोत्तर गरेको हुनु पर्ने छ । यो एक बर्षे कार्यक्रम हो । 

‘आदिवासीका इतिहास, साँस्कृतिक मूल्य तथा समसामयिक मुद्धालाई यो अध्ययन, अध्यापनले जोड दिएको छ ।’ प्राडा. लुइटेलले भन्नुभयो –‘अध्ययन गर्ने विद्यार्थीले आफनो सोच्ने क्षमताको पुनमूल्याँकन गर्न र आदिवासी जनजाति र स्थानीय जनतालाई पहिचान गर्न सक्षम हुने छन् । जसले गर्दा आदिवासी ज्ञानको विश्वदृश्यका आधारमा भविष्यमा थप अनुसन्धान गर्ने छन् ।’ 
विश्वविद्यालयका सहप्राध्यापक डा.सुरेश  गौतमका अनुसार यो तहको अध्यापनका लागि चार वटा विषयका विशेष पाठ्यक्रम बनाइएको छ । आदिवासी ज्ञान प्रणाली, विऔपनिवेशिकरण र विकासको अवधारणा, प्रथाजनित स्वशासन र आदिवासीय शिक्षा मुख्य विषय छन् । 

आदिवासीको परम्परागत जीवनशैली, जलवायु परिवर्तन, राजनीतक परिस्थितसमेतका तीन बिषय भने ऐच्छिक अध्ययनका रुपमा छुट्याइएको छ  । सैद्धान्तिक र व्यबहारिक  अभ्यासलाई जोड दिइएको यो तहको अध्ययन गर्नका लागि कुनै पनि विषयमा स्नात्तोकोत्तर गरेको हुनु पर्ने छ । यो एक बर्षे कार्यक्रम हो । 

आदिवासी विषयमा स्नात्तोकोत्तर तहको अध्यापन कार्यक्रम घोषणा प्रति  आदिवासी जनजाति आयोगका सदस्य डा मिन श्रीसले खुशी व्यक्त गर्नू भयो । उहाँले आदिवासी ज्ञान एक बिज्ञान भएकाले यसको व्यवहारिक प्रयोग अनिवार्य भएको भनाइ राख्नु भएको थियो । निजी क्षेत्रबाट स्थापित काठमाडौ विश्वविद्यालयको यो प्रयासलाई अन्य विश्व विद्यालयले पनि सिकाईको विषय बनाउनु पर्ने उहाँको धारणा थियो । 

आदिवासी जनजाति उत्थान राष्ट्रिय प्रतिष्ठानका उपाध्यक्ष गोकुल घर्ती मगरले आदिवासी ज्ञान प्रणालीलाई संस्थागत विकासमा विश्वविद्यालयको यो निर्णयले सघाउ पु¥याउने बताउनु भयो । 
कार्यक्रममा थाइलैण्डस्थित छुलाङकोर्न विश्वबिद्यालयका प्राध्यापक सुरीछाई वुनगाइयोले आदिवासी ज्ञान सम्बन्धि एशियाका विश्वविद्यालयको अभ्यासबारे प्रकास पार्नु भएको थियो ।

यसरी नै क्यानडा स्थित ब्रिटिस कोलम्बिया विश्वविद्यालयकी प्राध्यापक डा. पासाङ याङ्जी शेर्पाले नर्थ अमेरिकाका विश्वविद्यालयहरुमा आदिवासी ज्ञान सम्बन्धि अध्ययन र अध्यापनका विषयमा भइरहेको प्रयासका बारे जानकारी दिनु भएको थियो । कार्यक्रममा नेपालस्थित युनेस्कोका प्रमूख माइकल क्रफ्ट र अमेरिका स्थित मिचिंगन विश्वविद्यालयका प्राध्यापक किले ह्वाइतेले अनलाईन मार्फत शुभकामना व्यक्त गर्नू भएको थियो । 


 

प्रतिक्रिया

अन्य सामाग्रीहरु Admin