मनोविद डा. सुमाया राईको ‘जिन्दगी फूल सम्झे फूलै हो जीवनयात्रा’ कृति सार्वजनिक गरिएको छ । प्रा.डा. गोविन्दराज भट्टराई, पूर्वसांसद प्रमिला राई, अधिकारकर्मी बमकुमारी बुढा, आदिवासी जनजाति उत्थान राष्ट्रिय प्रतिष्ठानका पूर्वउपाध्यक्ष जितपाल किरात, किरात राई यायोक्खाका कार्यवाहक अध्यक्ष युवराज राई र लेखक राईले शनिबार संघीय राजधानी काठमाडौंमा आयोजित समारोहमा उक्त कृति सार्वजनिक गर्नुभएको हो ।
साढे पाँचसय पृष्ठमा विस्तारिक कृतिभित्र प्रथम चरण, मध्य चरण र उत्तर चरण गरी १ सय १३ शीर्षकका लेखहरू समेटिएका छन् ।
वि.सं. २०१९ जेठ २४ गते सिरहाको लहानमा जन्मिनु भएका डा. राई त्रिभुवन विश्वविद्यालयका पूर्व–उपप्राध्यापक तथा किरात राई यायोक्खाको पहिलो महिला अध्यक्ष हुनुहुन्छ । उहाँले आफ्नो व्यक्तिगत, पारिवारिक र सामाजिक जीवनलाई उधिनेर ‘जिन्दगी फूल सम्झे फूलै होः जीवनयात्रा’ कृति सिर्जना गर्नु भएको छ । लेखककै रचना, डीआर अटुको संगीत र राजेशपायल राईको स्वर रहेको ‘जिन्दगी फूल सम्झे फूलै हो’ बोलको गीतलाई कृतिको नाम दिइएको हो । उक्त कृतिबारे डा. शान्तिमाया गिरी र कैलाश राईले समीक्षा गर्नुभएको थियो । साढे पाँचसय पृष्ठमा विस्तारिक कृतिभित्र प्रथम चरण, मध्य चरण र उत्तर चरण गरी १ सय १३ शीर्षकका लेखहरू समेटिएका छन् ।
यसैगरी लेखकको वंशवृक्ष, चिनारुको दृष्टिकोण, अनुसूची र तस्बिरहरू संलग्न गरिएका छन् । लेखक डा. राईको यो पाँचौं कृति हो । यसअघि ‘तातो हावा’ (गीति एल्बम, २०७१), ‘अव्यक्त अभिव्यक्ति’ (कविता संग्रह, २०७२), ‘छाम सुनाखरी’ (गीत संग्रह, २०७२) र ‘मेरो अन्तिम इच्छापत्र’ (कविता र गीत संग्रह, २०७५) प्रकाशित छन् । यी कृतिहरूले नेपाली भाषा, किराती संस्कृति, किराती इतिहास, पहिचानलाई उजागर गरेको समक्षक वक्ताहरूको भनाइ रहेको छ ।
