तामाङ भाषालाई डिजिटल पहुँचमा पुर्याउने उद्देश्यसहित तामाङ–नेपाली–अङ्ग्रेजी त्रैभाषिक अनुवाद हुने गरी २३ हजार शव्द गुगलमा प्रविष्ट गरिएको छ ।
काठमाडौं विश्वविद्यालयसंगको सहकार्यमा तामाङ राष्ट्रिय पुस्तकालय (तारापु)ले तामाङ भाषालाई गुगल अनुवाद सेवामा समावेश गरेको हो ।
तामाङ राष्ट्रिय पुस्तकालय (तारापु) ले विहिबार एक पत्रकार सम्मेलनको आयोजनामा गरि तामाङ भाषालाई गुगल अनुवाद सेवामा समावेश गर्ने लक्ष्य सहित थप काम भइरहेको जानकारी गराइएको छ ।
पुस्ताकलयका अध्यक्ष तथा भाषाशास्त्री अमृत योन्जनले प्रेस विज्ञप्ती वाचन गर्नुहुँदै सो जानकारी दिनुभयो । उहाँले हालसम्म एक लाख तामाङ शव्दमध्ये करिब २३ हजार शव्द मात्र गुगलमा राख्न सफल भएको बताउनुभयो ।
तामाङले समुदाय तहबाट प्रतिक्रिया र सुझाव संकलन गर्न वेबसाइट tmt.ilprl.ku.edu.np एक महिनासम्म खुला गरिएको समेत बताउनुभयो ।
तामाङ वेबसाइटमा रहेका चारवटा अनुवाद मोडलमध्ये उपयुक्त नलागेमा प्रयोगकर्ताले प्रतिक्रिया र सुझाव दिन सक्ने व्यवस्था गरिएको छ ।
समुदाय तहबाट प्राप्त प्रतिक्रियाका आधारमा एउटा मोडललाई अन्तिम रूपमा प्रशिक्षित गरिने र त्यसपछि तामाङ भाषी केही गाउँपालिकामा पुगेर थप प्रतिक्रिया लिइने जानकारी दिइएको छ ।
तामाङ–नेपाली–अङ्ग्रेजी भाषाबीच अन्तरअनुवाद सम्भव बनाउने लक्ष्यसहित सुरु गरिएको यस परियोजनामा प्राविधिक पक्षका लागि काठमाडौं विश्वविद्यालयअन्तर्गत सूचना तथा भाषा प्रक्रिया, कम्प्युटर विज्ञान तथा इन्जिनियरिङ विभाग र तामाङ अनुवाद पक्षका लागि तामाङ राष्ट्रिय पुस्तकालयबीच सहकार्य गरिएको छ ।
परियोजनाअन्तर्गत तामाङ, नेपाली र अङ्ग्रेजी भाषाका एक–एक लाख वाक्य मिसिन अनुवाद प्रक्रियामा समावेश गरिनेछ । आयोजकका अनुसार आउँदो फागुनसम्म तामाङ भाषालाई गुगल अनुवाद सेवामा प्रवेश गराउने पहल गरिनेछ ।
यस परियोजनामा काठमाडौं विश्वविद्यालयका प्रा.डा. बालकृष्ण बल, डा. प्रकाश पौड्याल, रूपकराज घिमिरे र विपेशराज सुवेदी, डुबलिन सिटी विश्वविद्यालयका प्रविन आचार्य तथा त्रिभुवन विश्वविद्यालयका प्रा.डा. बलराम प्रसाईं संलग्न हुनुहुन्छ ।
अनुवाद टोलीमा संयोजक अमृत योन्जन तामाङ, सम्पादक इन्द्र तामाङ र अनुवादकहरू पेमाछिरिङ तामाङ, बुद्ध योन्जन लामा, उदय थिङ, यकिना अगाध र बिनुका लामा रहनुभएको छ ।
हालसम्म नेपाली भाषाबाहेक मैथिली (सन् २०२२) र नेवाभाषा (सन् २०२४) मात्र गुगल अनुवादमा समावेश भएका थिए ।
